Nasıl Yapılır?

Pekmez Nasıl Yapılır? Evde Üzüm Pekmezi

📅 17 Kasım 2026⏱️ 4 dk okuma
Pekmez Nasıl Yapılır? Evde Üzüm Pekmezi

Üzüm pekmezi, olgun üzümlerin ezilip sıkılmasıyla elde edilen şıranın pekmez toprağıyla durultulması, ardından süzülüp koyulaşana kadar kaynatılmasıyla yapılır. Evde yapmak için temiz üzüm, geniş bir tencere, süzgeç tülbendi ve sabır yeterlidir. İşin püf noktası, şırayı bekletmeden işlemek ve kaynatırken köpüğünü düzenli almaktır.

Üzüm Pekmezi İçin Gerekenler

Ev ölçeğinde birkaç kilo üzümle başlamak en mantıklısıdır. İlk denemede az miktarla çalışmak hem kıvamı kontrol etmeyi kolaylaştırır hem de hata yapılırsa kayıp küçük kalır.

  • Tam olgun, tatlı üzüm (çekirdekli ya da çekirdeksiz, beyaz ya da siyah)
  • Pekmez toprağı (aktarlarda ve bazı yöresel ürün satıcılarında bulunur)
  • Geniş ağızlı, paslanmaz çelik ya da kalaylı bakır tencere veya kazan
  • Temiz tülbent veya ince gözenekli süzgeç
  • Kepçe, köpük almak için kevgir
  • Kaynatılmış, kurutulmuş cam kavanozlar

Verim üzümün şekerine ve sulu olmasına göre değişir. Çoğu durumda birkaç kilo üzümden ancak bir kiloya yakın pekmez çıkar; bu yüzden ilk seferde beklentiyi düşük tutmak iyi olur.

Pekmez Nasıl Yapılır? Adım Adım Üzüm Pekmezi

1. Üzümleri seçin ve yıkayın

Çürük, küflü ya da ezilip ekşimiş taneleri ayıklayın. Bunlar pekmezin tadını bozar ve şıranın hızla mayalanmasına yol açar. Üzümleri bol suda birkaç kez yıkayıp süzülmeye bırakın. Saplarını ayırmak zorunlu değildir ama sapsız çalışmak daha temiz ve buruk tadı daha az bir şıra verir.

2. Ezip şırasını çıkarın

Üzümleri geniş bir kapta elle, tahta tokmakla ya da temiz bir torbaya koyup bastırarak ezin. Ardından tülbente alıp iyice sıkın. Ortaya çıkan bulanık, tatlı sıvı şıradır. Posayı atabilir ya da hayvan yemi veya kompost olarak değerlendirebilirsiniz.

Şırayı uzun süre bekletmeyin. Sıcak havada kısa sürede ekşimeye başlar; ekşiyen şıradan iyi pekmez olmaz.

3. Pekmez toprağıyla durultun

Pekmez toprağı, kireç içeriği yüksek özel bir topraktır. Şıradaki ekşiliği azaltır ve bulanıklığa neden olan parçacıkların dibe çökmesini sağlar. Toprağı paketin üzerindeki ya da satıcının önerdiği miktarda alın, az miktar şırayla açıp ana şıraya ekleyin.

  • Şırayı orta ateşte ılıyana kadar ısıtıp toprağı karıştırabilirsiniz; bazı yörelerde soğuk şıraya da eklenir.
  • Kısa bir süre kaynatıp yüzeyde toplanan köpüğü alın.
  • Ocaktan indirip birkaç saat, genellikle bir gece boyunca dinlendirin.

Fazla toprak pekmeze kireçli, toprak gibi bir tat verir. Miktarı artırmak yerine dinlenme süresini yeterli tutmak daha iyi sonuç verir.

4. Berrak kısmı ayırın

Dinlenen şıranın dibinde bir tortu tabakası oluşur. Üstteki berrak kısmı tortuyu karıştırmadan, yavaşça başka bir tencereye aktarın. Kepçeyle almak ya da ince bir hortumla çekmek işi kolaylaştırır. Son kısımlar bulanık geliyorsa tülbentten süzün.

5. Kıvam alana kadar kaynatın

Berrak şırayı geniş tencerede kaynatmaya başlayın. Geniş yüzey suyun daha hızlı buharlaşmasını sağlar ve süreyi kısaltır. Kaynama boyunca yüzeye çıkan köpüğü kevgirle düzenli alın.

Şıra koyulaştıkça ateşi kısın. Son aşamada pekmez kolayca dibe tutar ve yanık tadı alır; bu noktada ocağın başından ayrılmamak ve sık sık karıştırmak gerekir.

Ayrıca aynı kategoride bulunan diğer yazımızı inceleyebilirsiniz.   Modem Nasıl Güncellenir? (GÜNCEL) 2024

6. Kıvamı kontrol edin

Kıvamı anlamanın birkaç pratik yolu vardır:

  • Soğuk bir tabağa bir damla damlatın; hemen yayılmıyor ve yavaşça akıyorsa kıvam yakındır.
  • Kaşığı daldırıp kaldırın; pekmez kaşığın sırtını kaplayıp ince bir iplik gibi akıyorsa olmuştur.
  • Rengi koyu kehribar ile kahverengi arasında, parlak bir hâl alır.

Pekmezin soğuyunca biraz daha koyulaşacağını unutmayın. Ocakta tam istediğiniz yoğunluğa ulaştırırsanız kavanozda gereğinden sert olabilir.

7. Kavanozlara doldurun

Pekmezi biraz ılıdıktan sonra temiz ve kuru cam kavanozlara doldurun. Kapağını tamamen soğuduktan sonra kapatmak, kapak içinde su damlası birikmesini önler.

Pekmez Toprağı Bulamazsanız Ne Olur?

Pekmez toprağı olmadan da şırayı kaynatıp koyulaştırabilirsiniz. Ancak sonuç daha ekşi, daha bulanık ve bazen hafif buruk olur. Bazı yörelerde toprak kullanmadan yapılan pekmezler de yaygındır; bunların tadı daha keskin olur. İnternette rastlanan, toprak yerine rastgele kireç veya başka maddeler eklemeyi öneren yöntemlerden uzak durun. Gıdaya uygunluğu bilinmeyen bir maddeyi şıraya katmak sağlık açısından risklidir.

Sık Yapılan Hatalar

HataSonuçÇözüm
Şırayı uzun süre bekletmekEkşime, mayalanma kokusuSıkar sıkmaz durultma aşamasına geçin
Fazla pekmez toprağıKireçli, topraksı tatÖnerilen miktarı aşmayın
Köpüğü almamakBulanık görünüm, kısa raf ömrüKaynama boyunca düzenli köpük alın
Son aşamada yüksek ateşYanık ve acı tat, aşırı koyu renkKoyulaşınca ateşi kısıp sürekli karıştırın
Az kaynatmakSulu pekmez, çabuk ekşimeTabak testiyle kıvamı doğrulayın

Ev Yapımı Pekmez Nasıl Saklanır?

İyi kıvam almış pekmez yüksek şeker oranı sayesinde uzun süre bozulmadan kalır. Yine de serin, güneş görmeyen bir dolapta, ağzı sıkı kapalı cam kavanozda saklamak en doğrusudur. Kullanırken kavanoza ıslak veya kirli kaşık sokmayın.

Zamanla dipte şeker kristalleşmesi görülebilir; bu bozulma anlamına gelmez. Kavanozu ılık su içinde bekletirseniz kristaller çözülür. Ancak yüzeyde küf, ekşi koku ya da köpürme fark ederseniz pekmezi tüketmeyin.

Güvenlik İçin Pratik Tavsiyeler

  • Kalaysız bakır kaplarda ekşi şıra kaynatmayın; asitli gıdalar kaptan metal geçişine yol açabilir. Paslanmaz çelik ya da yeni kalaylanmış kap tercih edin.
  • Pekmez toprağını ambalajlı ve kaynağı belli ürünlerden alın.
  • Kaynayan şıra ve sıcak pekmez ciddi yanıklara neden olur; çocukları ocaktan uzak tutun, uzun saplı kepçe kullanın.
  • Diyabet gibi kan şekerini etkileyen bir rahatsızlığınız varsa pekmezi ne miktarda tüketebileceğinizi doktorunuza ya da diyetisyeninize danışın.

Gıda güvenliği ve ev tipi üretimle ilgili güncel bilgilere Tarım ve Orman Bakanlığı sitesinden ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Pekmez yapmak için en iyi üzüm hangisidir?

Şekeri yüksek, iyice olgunlaşmış ve sulu üzümler en iyi sonucu verir. Bağ bozumunun sonlarına doğru toplanan, tatlılığı artmış üzümler hem verimi hem lezzeti yükseltir. Hem beyaz hem siyah üzümden pekmez yapılabilir; siyah üzüm genellikle daha koyu renkli pekmez verir.

Pekmezin kaynaması ne kadar sürer?

Süre şıranın miktarına, tencerenin genişliğine ve ateşin gücüne göre değişir. Az miktarda şıra birkaç saat içinde kıvam alabilirken büyük kazanlarda süre çok daha uzar. Saate değil, tabak ve kaşık testine güvenmek daha doğrudur.

Pekmez neden ekşi olur?

Genellikle şıranın sıkıldıktan sonra uzun süre bekletilmesi, çürük tanelerin ayıklanmaması ya da pekmez toprağının hiç veya yetersiz kullanılması ekşiliğe yol açar. Yeterince kaynatılmayan sulu pekmez de zamanla ekşiyebilir.

Katı pekmez nasıl yapılır?

Katı ya da köpük pekmez, kıvamına gelmiş sıvı pekmezin soğuduktan sonra yumurta akı veya çöven gibi yöresel malzemelerle uzun süre çırpılmasıyla açık renkli, kremsi bir hâle getirilmesiyle hazırlanır. Yöntem bölgeden bölgeye farklılık gösterdiği için ilk denemede küçük bir miktarla başlamak iyi olur.

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

yakabet

yakabet

FollowTurk Dijital Ürünler ve Oyun Hesapları


Casibom
Casibom
Casibom
Casibom
Casibom